أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
186
قانون ( فارسى )
دانستهاى ! اما تا كاملا معلوم نشود كه بيمار غذا را هضم كرده است نبايد بگذارى به حمام برود ، اگر همينكه غذا خورد راه حمام را در پيش گيرد ، بيمار از ناى و توان مىافتد . 3 - در اين علاج حقنه كردن بيمار مفيد است . مايهء حقنه بايد از چيزهاى زير تهيه شود : آب كلهپاچه ، آب نخودآب ، آب آش گندم كوبيده ، انجير همراه آبپز خار سهكوهه و بابونه - كه به اندازهء وزن چهل و پنج مثقال آبپز انجير و خار سهكوهه و بابونه را با وزن چهارده مثقال روغن كنجد و كمى روغن بان قاطى كرده و در حقنهء بيمار به كار برند . 4 - وقتى كه غذا خورد بدنش را ماساژ دهند . 5 - شير تازه دوشيده در علاج دق پيرى بسيار مفيد است . 6 - عسل كه در حالت تب دق بسيار زيانآور است ، در علاج دق پيرى بىحد و اندازه مفيد است . 7 - هر غذايى كه بدون گير كردن به درون مىرسد و زودهضم مىشود و لزجى و چسبى همراه ندارد خوب است . از قبيل : آب آبگوشت ، زردهء تخم مرغ نيمبند . 8 - شراب كممايه و خوشبو - كه كم بخورند - بسيار بهرهرسان است . 9 - داروهاى رطوبتبخش كه در علاج تب دق ذكر شدهاند همه در حالت دق پيرى مفيدند و بايد همراه آنها داروهاى گرمىبخش از خوشبوهاى گرمىبخش ، داروهاى گذاشتنى گرمىزا ، داروهاى بر بدن ماليدنى گرممزاج و غذاهاى گرمىبخش و غيره را استعمال كرد . فصل چهل و هفتم تبهاى وبايى و شبه وبايى سخنى دربارهء تب وبايى در اثناى درس قانون دربارهء تغيير يافتن حالات آبها چيزهايى را به تو ياد داديم ؛ پس بدان ! كه همان حالات براى هوا هم دست مىدهد . هوا گرم مىشود ، سرد مىشود ، حالاتى رخ مىدهد كه هوا فاسد مىشود - چنان كه آب نيز در حالات مخصوص فاسد مىشود - مىگندد ، متعفن مىشود - كه آب هم همين حالت را گاهى پيدا مىكند - رنگ هوا ، حتى مزهء هوا تغيير مىيابد - چنان كه رنگ و مزهء آب ممكن است تغيير يابد . چنان كه آب گوهر مزاجىاش سادهء بدون آلايش است و قابل متعفن شدن نيست ، اما از اثر جرمهاى زمينى پليد و بدگوهر كه با آب مىآميزند آب به حالتى بد و ناپسند درمىآيد ، هوا هم همين حالت را دارد ؛ گوهر هوا ساده و بىآلايش است و تا تنها همان گوهر است تعفن در آن راه ندارد ، اما بخارهاى بدگوهر و ناپسند با هوا مىآميزند و از اين آميزش هوا به حالتى ناپسند درمىآيد . از جمله عواملى كه هوا را آلوده مىكنند چند عامل را نام مىبريم : 1 - شايد سبب در تباه شدن هواى محيط زيست باد باشد ؛ باد از جاهاى دور كه مردابهاى پر از آب تغيير يافته هست دود بدسرشت را سوق دهد و به محيط زيست ناآلوده برساند و هواى